احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
528
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
خواص درمانى : پنج تا بيست گرم از آن را در يك ليتر آب جوش دم كنيد بعد آب صافكردهء آن را دو فنجان بنوشيد ، مدرّ و مسهل است ، در موارد وجود آلبومين مؤثر است . تذكر : مضر معده است . و مصلح آن سكنجبين مىباشد . تخم رتم تركيب شيميايى : تانن - لعاب - يك مادهء تلخ - مادهء سمى به نام سيتىزين خواص درمانى : اگر هفت عدد از آن روزانه خورده شود و خوردن آن سه روز پىدرپى ادامه يابد ، مسهل است و مانع بروز دمل مىشود . ضد انگل مىباشد ، براى سقط جنين و اخراج ترشح بول بسيار مؤثر است . تذكر : سمّى است و قى و استفراغ شديد ايجاد مىكند لذا در خوردن آن بايد احتياط كرد . ريحان سبز نامهاى ديگر : ريحان الملك - سبزى سلطنتى - گل و سبزه - سلطانالرياحين - سلطانالرشاه اسپرم - شاهاسپرقم - شاهپرهم - شاهسفرم - اسفرم - اسپرم - اسپرقم - اسپرهم - صعتر هندى - ضيمران - ضميران - فولكلور - بازيليك - ترنجان - حين - نازبو مشخصات : گياهى است يكساله از خانوادهء Labiatae ، كه بلندى آن تا شصت سانتيمتر مىرسد . گلهاى آن ريز و مايل به سبز يا ارغوانى يا سفيد است . پشت برگهاى آن سبز مايل به خاكسترى و روى برگهاى جوان آن سبز روشن ، برگها به شكل بيضى نوكتيز با دندانههاى ريز و معطر است . تخم آن سياهرنگ و ريز و كمى زبر است كه در سرشاخه به وجود مىآيد . ريحان بومى فلات ايران است و در ايران و افغانستان بهطور خودرو مىرويد ولى عملا توليد فعلى آن در ايران صددرصد از پرورش و كشت آن در مزارع حاصل مىشود . در ايران بهطور وحشى در اطراف تهران ، همدان ، خراسان در دو هزار و سيصد متر ارتفاع از سطح دريا و در كرمانشاه سابق در ارتفاعات 1500 مترى ، در خرمشهر و بلوچستان و آذربايجان در اطراف تبريز مىرويد . برگ ريحان سبز طبيعت آن : را بعضى گرم و خشك و بعضىها معتدل مىدانند . تركيب شيميايى : اللينالول 36 / 4 درصد - متيلسينامات 6 / 56 درصد - ترپينن 80 درصد - اسانس روغنى فرار 4 / 0 درصد - تىمول - كامفور - سينئول - اوژنول - آنتول - سيترال -